W poprzednim wpisie omówiłem najprostsze instalacje radiowęzłowe, realizowane na bazie pojedynczych wzmacniaczy. Prawdą jest jednak, że dostępne dziś urządzenia dają naprawdę ciekawe możliwości w odniesieniu do funkcjonalności systemów nagłośnienia, a wiele z tych możliwości znaleźć może zastosowanie w instalacjach szkolnych.
Decyduje inwestor!
Zacznijmy jednak od tego, że mamy do dyspozycji całą mnogość konkretnych rozwiązań, a system ostatecznie powinien być dopasowany do konkretnej szkoły, do jej architektury, sposobu funkcjonowania, do wymagań inwestora (dyrekcji, Rady Rodziców) i często… samych uczniów! System wynikowy może być naprawdę rozbudowany zarówno sprzętowo, jak i funkcjonalnie.
Nagłośnienie szkoły – opis systemu wielostrefowego
Aby pokazać, jak można taki nie całkiem prosty system zrealizować, opiszę jedną z propozycji, której podstawą będzie cyfrowo sterowana matryca audio. Użycie takiej matrycy daje możliwość podziału nagłaśnianego obszaru na osiem stref nagłośnienia (a nawet na więcej, bo matryce można ze sobą bez problemu łączyć). Ponieważ matryca, to nie wzmacniacz mocy, a zaawansowany układ przełączający, którego wyjścia dopiero podłącza się do wejść wzmacniaczy, mamy tu możliwość rozgłaszanie zupełnie różnych sygnałów w różnych strefach. Jeśli więc obejmiemy nagłośnieniem zarówno komunikacje, sale lekcyjne, aulę, stołówkę, salę gimnastyczną i plac szkolny, to teoretycznie nie będzie problemu, by w każdym z tych obszarów rozgłaszać RÓŻNE PRZEKAZY. Możemy więc, używając wyłącznie wzmacniaczy zainstalowanych w centralnej szafie montażowej, niezależnie rozgłaszać muzykę lub komunikaty na korytarzach, instruktaż lekcji WF na sali gimnastycznej i materiały dźwiękowe egzaminu z język obcego w auli, gdzie ten egzamin ma miejsce. To przykład – możliwości jest wiele. Taki system pozwala też na użycie więcej, niż jednego wielostrefowego pulpitu mikrofonowego, więc możemy postawić pulpit w sekretariacie i na biurku dyrektora szkoły. Co więcej, dzisiejsze wzmacniacze mocy PA klasy D, to urządzenia lekkie i niewielkie. Współczesny wzmacniacz 100V, czterokrotny o mocy 4 x 500W waży kilka kilogramów i ma wysokość 1U (gdzie jeszcze kilkanaście lat temu było to 30 kg i co najmniej 3U), a to oznacza, że same urządzenia centralne można zainstalować w stosunkowo niedużej szafie RACK. Do tego wzmacniacze klasy D są bardzo sprawne energetycznie, a to oznacza spore oszczędności na energii elektrycznej (więcej o klasach wzmacniaczy TUTAJ).
Funkcje instalacji nagłaśniającej PA w szkole
System zbudowany wg tej koncepcji może pełnić w szkole kilka bardzo istotnych funkcji, w tym wspierać może zarządzanie szkołą (komunikaty informacyjne), może przyczynić się do poprawy bezpieczeństwa uczniów i personelu (komunikaty alarmowe). Wielostrefowy system nagłośnienia szkoły, obejmujący salę gimnastyczną czy plac przed szkołą, może wspierać organizację imprez sportowych i innych, a także ułatwić przeprowadzenie apelu (bez konieczności rozkładania i podłączania dodatkowego sprzętu). No i wreszcie, co także ważne, system taki będzie najczęściej realizował też funkcję muzyki tła w szkole, czyli służył będzie do rozgłaszania przekazów muzycznych w przerwach między zajęciami i to tak, że muzyka słyszana będzie tylko w wybranych obszarach.
Autorskie programy uczniowskie
Fantastycznym rozwiązaniem stosowanym często w szkolnych radiowęzłach jest umożliwienie uczniom prowadzenia ich autorskich programów (emitowanych na przykład podczas długich przerw). Uczniowie często mocno angażują się w tę ideę, a jej realizacja z pewnością pozwala im na rozwój intelektualny. Oczywiście wymaga to zbudowania małego studia, w którym przewidzieć trzeba odpowiednie źródła muzyki (odtwarzacze CD, MP3, gramofony), mikrofon, sprzęt realizatorski (mikser pulpitowy). Uczniowie zaangażowani w projekt z czasem biorą sprawę doboru wyposażenia studia na siebie, sugerując małe zmiany i ewentualne rozszerzenia sprzętowe.
Włączenie do systemu nagłośnienia sali gimnastycznej
Odrębną kwestią jest nagłośnienie sali gimnastycznej. Problematykę z tym związana opisywałem w jednym z poprzednich wpisów. Tu chciałbym jedynie zaznaczyć, iż stosowane są dwie koncepcje – nagłośnienie Sali gimnastycznej, jak część składowa systemu obejmującego całą szkołę lub odrębny, niezależny system nagłośnienia. W pierwszy wypadku w obrębie sali zainstalować można moduł ścienny, który umożliwi lokalną regulację głośności ora przyłączenie lokalnych źródeł, jak np. zestawu mikrofonów bezprzewodowych (komentowanie wydarzeń, apele itp.). Zainstalowanie podobnych paneli rozważyć można także dla innych pomieszczeń, jak hall szkoły czy plac przed szkołą.
Realizacja rozgłaszania dzwonków („przyjazny dzwonek”)
Jak ciekawostkę dodam jeszcze, że w przypadku systemu nagłośnienia obejmującego całą szkołę, można bez trudu wykorzystać system także do rozgłaszania sygnałów dzwonka (w ten sposób możemy różnicować dzwonki nadając odmienne dla oznaczenia końca lekcji, odmienne, jako „pierwszy dzwonek” i inne jako „drugi dzwonek” i generalnie wpisać dzwonki szkoły w koncepcję „przyjaznych dzwonków”).
Nagłośnienie szkoły – warto zwrócić się do profesjonalistów
Ten wpis z oczywistych względów nie może być podstawą do zaprojektowania kompletnego systemu nagłośnienia dla szkoły. Taki projekt uwzględniać musi szereg założeń, obejmujących względy architektoniczne i wymagania funkcjonalne. Za całą pewnością projekt taki (szczególnie w wypadku rozbudowanych funkcjonalnie systemów) warto zlecić odpowiedniej firmie, zajmującej się profesjonalnie systemami nagłaśniającymi. Co ważne, z samym zainstalowaniem systemu bez trudu poradzi sobie lokalna firma zajmująca się instalacją alarmów, telewizji przemysłowej, czy także, po odpowiednim poinstruowaniu (choćby przez telefon) firma zajmująca się instalacjami elektrycznymi.
Jarek Dziubiński
